مروری بر کتاب «زلزله ده ریشتری» نوشته نیما اکبرخانی

تهران سقوط کرد

زینب سادات جزایری:
در اغتشاشات سال ۱۴۰۱، عکسی از صفحه توییتری دیدم که دختری نوشته بود: «اگه اینا برن کی قراره بیاد؟» و پسری جواب داده بود: «فقط اینا برن، مهم نیست بعدشون کی بیاد.» فرقی نمی‌کند طرف‌دار جمهوری اسلامی باشیم یا منتقد و حتی مخالفش؛ فردای بدون جمهوری اسلامی برای همه ما مختصات واحدی خواهد داشت حتی اگر تصورات‌مان از آن مختلف باشد.
نیما اکبر خانی که پیش از این با مجموعه کتاب «عزرائیل» پا به دنیای نویسندگی گذاشته بود؛ در رمان «زلزله ده ریشتری»، فردای بدون جمهوری اسلامی را ترسیم می‌کند. داستان از جایی شروع می‌شود که در سال ۱۴۰۹، تهران با زلزله‌ای ده ریشتری فرو می‌ریزد. پس از آن، شیوع بیماری عفونی و حمله اتمی اسرائیل، از تهران ویرانه می‌سازد؛ اما این پایان ماجرا نیست و این وقایع زمینه‌ساز حادثه‌ای می‌شود که معادلات جهان را تغییر می‌دهد.
 این رمان ۲۸۸ صفحه‌ای در ژانر علمی تخیلی و از سوی نشر کتابستان منتشر شده است. کتابی که مانند پازل هزار تکه داستان را از زبان حاضران و افراد موثر در آن واقعه بیان می‌کند، از نخست وزیر عراق گرفته تا افسران اسرائیلی. ایده کتاب خلاقانه و متفاوت است و نویسنده در قالب رمان، انتقادات سیاسی و اجتماعی خود را هم بیان می‌کند.
«زلزله ده ریشتری» شروع نفس گیری دارد؛ حمله اتمی، تخریب پایتخت، بیماری عفونی فراگیر و سو مدیریت مسئولین کنجکاوی و حیرت برانگیز است و برای فهم سرنوشت این وقایع نمک گیر کتاب خواهید شد. کتاب بیش از پرداختن به شخصیت ها با آنها پازل وقایع را کامل می‌کند، با وجود این که شخصیت‌ها نقش خود را در این پازل به درستی ایفا می‌کنند می‌توانست شخصیت پردازی قوی‌تر صورت بگیرد.
فضاسازی داستان اما قوی است. نیما اکبرخانی به خوبی از پس ترسیم حوادث نامطلوب پی در پی و پیامدهای آنها و فعال شدن دشمنان خارجی و گسل‌های اجتماعی برآمده، لکن صحنه‌ها و توصیفات خشن وقایع می‌تواند دلزدگی ایجاد کند.

در بخشی از این کتاب می‌خوانیم:
می‌بینین؟! تقصیر خودشون بود. نباید زیادی به آدما فشار بیارن. خیلی اذیت‌مون کردن. دیگه هیچ انگیزه‌ای نداشتیم و فقط نشسته بودیم به انتظار مرگ. وقتی کسی از آشناهامون می‌مرد واقعا همه براش خوش‌حال می‌شدیم و حتی به حالش غبطه می‌خوردیم و گریه می‌کردیم که چرا مرگ نصیب اون شد، نه ما. ما دیگه چیزی برای از دست دادن نداشتیم و صد آه و واویلا به حال دشمنای ما!

با وجود علمی تخیلی بودن کتاب، نویسنده حوادث به ظاهر کوچکی که پیامدهای بزرگ دارند را به خوبی نقد می‌کند؛ اشتباهاتی که در مقام یک شهروند یا مسئول آثار زیادی دارد و انتقادی که در مقام اصلاح باشد در صدد اصلاح است.
«زلزله ده ریشتری» نشان می‌دهد فردای سقوط جمهوری اسلامی آن مدینه فاضله‌ای که مخالفانش ترسیم کرده اند نیست اما خوش بینی افراطی برخی هم با واقعیت فاصله دارد. این رمان برای مسئولین، مخالفان و دغدغه‌مندان جمهوری اسلامی و علاقه مندان به رمان‌های علمی تخیلی مناسب است.