مروری بر کتاب «کوچک و سخت» نوشته ریوکا گالچن ترجمه رویا پورآذر
شکلات تلخ
فاطمه آرامی:
عنوان «کوچک و سخت» به اضافه تصویر یک کالسکه روی جلد کتاب؛ بیشک برای وقتی که موقع تکان دادن گهواره لا به لای صفحات کتابخانههای مجازی، دنبال یک کتاب برای خواندن میگردید، میتواند یک ترکیب وسوسه انگیز باشد.
جستار نوعی از نوشته است که در آن دست نویسنده باز است. میتواند در آن از تحلیل شخصی و استدلالهای خود استفاده کند. تجربیات خود را روایت کند. نقل و قول کند و... . چیزی که جستار را از هر نوشته آزاد دیگری متفاوت میکند همراه بودن با تاملات شخصی و منسجم نویسنده است. گرچه جستارخوانی برای مطالعه در حال کلنجار رفتن با یک نوزاد به نسبت خواندن یک رمان چالش برانگیزتر است، اما در این مورد خاص نه!
خواندن دنیای یک مادر که در مادرانگی خود با چالش رو به رو ست احتمالا برای هر مادری جالب توجه خواهد بود. همه مادران در دنیای مادری خود با چالشهای مختلف رو به رو میشوند. غم دسته جمعی هم که عروسی است.
نویسنده در بخشهایی از کتاب روایتهای شخصی خودش و فرزندش که آن را شیر کوهی مینامد نوشته است. در بخشهایی دیگر به بررسی جایگاه اطفال در موقعیتهای مختلف میپردازد. مثلا نویسندگان و فرزندانشان یا جایگاه نوزادان در ادبیات و فیلمها. گاهی هم از بحث مادری به بحث زنانگی میرسد.
مادرِ این کتاب از آن دسته مادرانی است که ذاتاً خود را مادر نمیبیند و صراحتا میگوید که هرگز قصد نداشت درباره مادری بنوسید و علاقهای به بچهها نداشته است. همچنین در ذیل این موضوعات خانم گالچن به شرایط اجتماعی جامعه آمریکا نیز اشاراتی دارد.
در بخشی از این کتاب که توسط خانم رویا پورآذر ترجمه شده آمده است:
"متوجه شدهام که در خاطرات بچههای نویسندهها همیشه یک شکایت خاص وجود دارد: بچه میآید به مادر یا پدر نویسندهاش که تمام روز در یکی در اتاقهای خانه مشغول نوشتن است، چیزی را نشان بدهد و آن مادر یا پدر نویسنده میگوید الان نمیتوانم ببینم، مشغول کارم. بیشتر اوقات توصیفهایی از بدهیبتی، شیطان صفتی و آشتیناپذیریِ در اتاق کارهای خانگی مشاهده میشود. ظاهراً دیدن پدر و مادر در حال کار، برای بچهها خیلی آزاردهنده است، آن هم کاری که خیلی هم معلوم نیست چکاری است"
این کتاب 144 صفحهای توسط نشر اطراف منتشر شده است. ریوکا گالچن بعد از تجربه مادری، در کتاب کوچک و سخت به نگارش بخشی از شرایط، احساسات و نظریات خود پیرامون این موضوع میپردازد. نویسنده تحلیلها و نقطه نظرات مخصوص به خودش را دارد؛ که مخاطب را به فکر فرو میبرد. در عین حال از طنازی ظریف و رندانهای هم ما بین جملات خود استفاده کرده است. ارجاعاتی که در کتاب دارد ممکن است دربرخی موقعیتها برای خواننده، علی الخصوص خواننده ایرانی نامانوس باشد.
از ویژگیهای شاخص متن کتاب بیپروایی و صداقت است. که باعث میشود خواننده مشتاق دنبال کردن کتاب شود. شاید بعد از خواندن این کتاب مسیر پر پیچ و تاب مادری کمی راحتتر بگذرد. با پیدا کردن همقدمهایی در این مسیر، دیدن تجربیات دیگران و پیدا کردن ایدههای جدید. مخصوصا برای مادرانی که نسبتی با ادبیات دارند.
کتاب کوچک و سخت را به کسانی که علاقهمند به دیدن از زاویه دید دیگرانند، والد هستند یا به مطالعه جستار روایی علاقهمندند توصیه میکنم.


